Maria Somerville + Olan Monk
Dé hAoine, 19 Meitheamh, 8:30i.n., Áras Éanna
Ticéid €30/25
(Grianghraf MS le Cáit Fahy, agus OM le Charlie Doherty)
Maria Somerville
Bhí an ceoltóir Éireannach, Maria Somerville, imithe as a háit dúchais i gConamara le fada an lá faoin am ar thosaigh sí ag scríobh ‘Luster’, a céad albam don lipéad cáiliúil 4AD. D’fhás sí suas faoin tuath i dtírdhreach fiáin sléibhtiúil chósta thiar na Gaillimhe agus bhog sí ina dhiaidh sin go Baile Átha Cliath, áit ar thóg sí a ham ag forbairt stíl ceoil atmaisféarach dream pop a bhí spreagtha ag tírdhreach a hóige – domhan fuaime draíochtúil leictreonaice, strumáil aerga giotáir, cnagadh éadlúth, agus liricí íseal ceoil. Tháinig sé seo uilig le chéile sa bhliain 2019 in ‘All My People’, albam féinfhoilsithe lán le haisfhuaimniú, cumha agus tnúthán don bhaile, a thuill moladh ón bpreas agus ó éisteoirí géarchúiseacha araon.
Nuair a d’fhill sí ar Chonamara, chuig teach in aice leis an áit ar tógadh í, ag breathnú amach ar Loch Coirib, ceann de na lochanna is mó in Éirinn, thosaigh sí ag obair ar na hamhráin a chríochnaigh suas ar an albam Luster, albam a thugann léiriú nua ar cheol Somerville, á bhrú chun cinn ó thaobh fuaime agus spiorad. Chuir ‘Where All My People’ cuimhní agus tnúthán duairc in iúl trí bhailéid mhalla ceobhránacha, ach taispeánann na 12 traic seo ealaíontóir atá níos muiníne ar an gcosán saoil atá glactha anois aici agus atá inti féin mar dhuine.
Mar a chanann sí i ‘Trip’ – – “I can see more clearly than I could before. I know now what’s true for me.”
Nuair a d’fhill sí ar a háit dúchais fuair sí spreagadh as an timpeallacht agus misneach ón bpobal rud a thug fuinneamh cruthaitheach nua di. Ba ‘thalamh torthúil’ an áit do sheisiúin taifeadta neamhshrianta, bhain sí úsáid as a seomra beag suí mar stiúideo, áit ar chuir sí taifeadtaí samplacha le chéile a forbraíodh ansin le cabhair cairde agus comhoibrithe, agus a mheasc an t-innealtóir cáiliúil Gabriel Schuman atá lonnaithe i Nua-Eabhrac.I measc na gcuiditheoirí bhí na léiritheoirí J. Colleran, Brendan Jenkinson agus Diego Herrera (aka Suzanne Kraft), mar aon le Ian Lynch ó Lankum, a gcloistear dosanna a phíb uilleann ar ‘Violet’ agus Margie Jean Lewis le boghanna a veidhlín ag aisfhuaimniú trí smúit thimpeallach ‘Flutter’. Bhí seisiúin leis na ceoltóirí Henry Earnest agus Finn Carraher McDonald (aka Nashpaints) ina chúnamh mór chun é uilig a thabhairt ina chéile, agus chuir rannchuidiú a cairde Roisin Berkley agus Olan Monk leis an gcomrádaíocht eatarthu ó d’fhill Somerville ar Chonamara.
Ó 2021, tá léargas faighte ag éisteoirí ar shaol Somerville trína Early Bird Show ar Raidió NTS gach maidin Luan agus Máirt, ina gcloistear meascán roghanna ceoil timpeallach agus shoegaze go hamhráin traidisiúnta Éireannacha. An bhliain chéanna sin shínigh sí le 4AD agus chuaigh sí ar chamchuairt lena comrádaithe lipéad ‘Dry Cleaning’, ag taifeadadh dhá chlúdach do chomóradh 40 bliain an lipéid – ‘Kinky Love’ le Nancy Sinatra agus ‘Sea Bird’ le Air Miami. Le heisiúint ‘Luster’ bhí ré nua á chur in iúl aici inar facthas í in 2025 ag seinm mórthimpeall an domhain le banna beo. Is féidir leat a bheith cinnte áfach cibé áit a dtéann Somerville go dtugann sí píosa den bhaile léi – spiorad buan beo atá le mothú i chuile nóta chomh glan leis an aer le hais na Coiribe.
Olan Monk – ceoltóir, taibheoir agus scríbhneoir as Conamara, Éire
Tá a ndara albam, Songs for Nothing, amuigh anois ar AD 93.
Scríobhadh an t-albam tar éis do Monk filleadh ar chósta thiar na hÉireann, agus tarraingíonn sé ar amhránaíocht sean-nóis agus liriciúlacht fhaoistiniúil Shinéad O’Connor, ag meascadh traidisiún Éireannach le rac gotach trialach. Trí uigeacht éagsúil shoegaze, cloudrap agus foinn mhalla músclaíonn an t-albam tírdhreach garbh Chonamara mar aon le mothú domhain áite.
Le rannchuidiú Maria Somerville, Michael Speers, Dylan Kerr, agus daoine eile, trí Songs for Nothing athshamhlaítear traidisiúin amhránaíochta na hÉireann le déine amh chroíúil. Tiomnaíonn Monk é “do Chonamara agus dóibh sin uilig arbh é a mbaile é”
Scríobhann siad amhráin thrialacha agus coitianta, bíonn siad ar stáitse astu féin agus in éindí le ceoltóirí eile, lena n-áirítear taifeadtaí agus léirithe le Actress, Ashley Paul, Elvin Brandhi, James K, Maria Somerville, Michael Speers, Moin, Princ€ss agus Shampain. I gcomhar le Lugh O’ Neill bhunaigh siad C.A.N.V.A.S. in 2018 mar shraith imeachtaí agus lipéad ceoil, chun tacú le pobal ealaíontóirí atá ag éirí níos scaipthe agus chun ardán comhroinnte a thabhairt dóibh.
I measc eisiúintí dá gcuid roimhe seo tá Love/Dead (2020) agus Auto Life (2021) ar C.A.N.V.A.S. agus Dubplate 08 (2022) ar AD 93. Chuir siad an singil ‘Surf’ ar fáil d’albam Scenic Route -The Road Less Travelled (2024) agus tá siad le cloisteáil ar an singil ‘Guess It’s Wrecked’, ó tríú albam Moin ‘You Never End’ (2024), a bhí eisithe ar AD 93. Bhí siad ar stáitse ag Rewire sa Háig; Aiséirí i Leisureland, Gaillimh; An Ceoláras Náisiúnta, B.Á.C; Ionad Taighde Sonic Arts, Béal Feirste; caifé OTO, Londain; Halla Barbican, Londain; An Institiúid um Ealaín Chomhaimseartha, Londain; PAF Olomouc; EOS crossings, Frankfurt agus ar fud na hÉireann, Sasana agus Mór-roinn na hEorpa.